Kreatin Tozu Ne İşe Yarar? Sporda Kullanımı ve Etkileri
Sporcuların yakından tanıdığı kreatin tozu, en
çok talep gösterilen spor takviyelerinden biridir. Ağır antrenman yapanların da
gözde supplementlerinden biri olan creatine, antrenman kalitesini artıran
başlıca takviyelerden biridir. Peki kreatin faydaları nelerdir, kreatin
gerçekten işe yarıyor mu, kimlerin bu takviyesi kullanması önerilir? Kreatine
dair kafanızdaki tüm soru işaretlerine yanıt verecek rehber bir içerikle
karşınızdayız. O hâlde başlayalım.
Kreatin Nedir?
Öncelikle kreatin nedir sorusuna bir kısa bir
yanıt verelim. Bu bileşen insan vücudunda böbrek ve karaciğerde bulunan
arginin, glisin ve metiyonin amino asitlerinin sentezlediği bir bileşendir.
Yani vücutta kreatin doğal olarak yer alır ancak hedeflenen enerji için
kreatini besinlerden veya takviyelerden almak gerekir. Kreatin etkisi nedir
sorusunun cevabı da gıda veya takviye yoluyla vücudun kas kütlesini artırmak ve
performansı iyileştirmek olarak açıklayabiliriz.
İskelet kasının %95’i içeren kreatin, enerji
üretiminde etkin bir rol oynar. Kas büyümesi ve performans iyileştirmesi ile
anılan creatine, bundan dolayı sporcuların en çok talep ettiği supplementlerden
biridir. Antrenman performansını iyileştiren bu bileşen, vücudun enerji
üretmesini destekleyerek fiziksel aktivitelerde dayanıklılığı artırır. Kreatin
bileşeninin çeşitleri ise form ve içerik açısından farklı özelliklere sahiptir.
Genel olarak kreatin çeşitleri ve temel
özellikleri şu şekildedir:
●
Kreatin Monohidrat: Kreatin çeşitleri arasında
en çok bilineni kreatin monohidrattır. Creatinenin saf hâli olan kreatin
monohidrat, antrenman performansını artırmaya yöneliktir.
●
Kreatin Malat: Kreatin monohidrat ile malik
asit birleşimden kreatin malat oluşur. Vücudun kendini toparlamasını sağlayan
bu bileşen, genellikle antrenman sonrasında etkilidir.
●
Kreatin Hidroklorid: Mide tarafından kolayca
sindirilen creatine hidroklorid, hassas mide yapısına sahip kişiler için
idealdir.
●
Kreatin Etil Ester: Kreatin monohidrat
tarafından türeyen etil ester kreatin, hızlı emilime sahiptir. Bununla beraber
hızlı emilim sağlamak için bazı molekül değişikliklerine uğrar ve kreatin
etkisi bakımından en az etkili çeşittir.
●
Kreatin Nitrat: Antrenman öncesi ve sırasında
önerilen kreatin nitrat, kaslardaki kan oranının artışına etki eder. Böylece
besin tüketiminin ve oksijenin kaslara etki etmesini kolaylaştırır.
Görüldüğü üzere her bir kreatin çeşidi, temel
olarak antrenman yapanların spor performansını geliştirmeye yöneliktir. Form ve
içerik olarak farklılaşan bu çeşitler genellikle toz ve kapsül şeklinde
tüketilir. Peki bir takviye içeriği olarak kreatin tozu nedir, ne işe yarar?
İşte spora yeni başlayıp antrenman performansını artırmak isteyenlerin merak
ettiği sorunun cevabı!
Kreatin Tozu Nedir?
Takviye olarak alınan kreatini çoğunlukla toz
formunda görürsünüz. Kapsül şeklindeki kreatin daha az kreatin oranına
sahiptir. Toz formundaki creatine ise içerik olarak daha fazla kreatin
barındırır. Sporcuların ve fitness hedefi olanların favori takviyelerden olan kreatin tozu, amino asit alımı
bakımından da zengindir. İçeriğinde glisin ve arginin amino asit bulunan
kreatin tozu, genellikle kreatin
monohidrat katkısıyla üretilir.
Pek çok supplement üreten markada göreceğiniz üzere
etken madde kreatin monohidrattır. Kreatin temel faydaları, sporcuların bu
takviyeye neden bu kadar yöneldiklerini açıklar. Düzenli kreatin kullanımı,
spor performansını artırmak ile beraber hedeflenen kas gelişimini de
hızlandırır. Bu faydasıyla düzenli fitness yapanların da kullandığı takviyeler
arasında yer alır. Peki kreatin tozu ne işe yarar, hangi işlevleri yerine
getirerek spor performansını artırır?
kreatin tozu ve termos
Sporda Kreatin Ne İşe Yarar?
Sporda creatine kullanımı, antrenman
kalitesini artırmaya yöneliktir. Profesyonel sporcular ile fitness yapanlar,
antrenmandan maksimum verim almak adına creatine kullanılırlar. Sporda kreatin
etkisi pek çok işlev ile kendini gösterir. İşte sporda kreatin ne işe yarar
sorusunun cevapları:
●
Düzenli kullanımda kas kütlesinin
ve gücünün artmasını sağlar.
●
Kasların daha hızlı onarılmasına
yardımcı olur.
●
Egzersiz ve antrenmanlarında
oluşabilecek kas yırtılması ve sakatlık riskini indirir.
●
Egzersiz ve antrenman sırasında
istenilen enerji desteğini sağlar.
●
Kemiklerin iyileşmesini destekler.
●
Cildin yaşlanmasını geciktirici
etkiye sahiptir.
Kısacası
kreatin monohidrat ne işe yarar sorusunun cevabı spor ve antrenman verimliliği artırmak olarak
özetlenebilir. Kreatin ne işe yarar
sorusunu yanıtladığımıza göre önerilen creatine kullanımı nasıldır, bu etkili
takviyeyi her gün kullanmak gerekir mi sorusunun cevabına geçelim.
Bir yandan sporu bir yandan sağlıklı yaşamı desteklemek
için güvenilir takviyeler kullanılmalıdır. Bilimsel araştırmalar, günlük
miktarı aşmadan creatine kullanımının yüksek yan etkilere sahip olmadığını
gösterir. Peki kreatin nasıl kullanılır, nelere dikkat etmek gerekir?
Öncelikle herhangi bir spor supplementi
kullanacaksanız düzenli egzersiz ile bunu desteklemeniz gerektiğini
bilmelisiniz. Yani spor yapmadan creatine veya herhangi bir spor takviyesi
istenilen kas gelişimini ve performansını göstermeyecektir. Bunun farkında
olarak belirli günlerde takviyeyi kullanmaya başlayabilirsiniz.
Etkili bir kreatin kullanımı için alacağınız
takviyeyi her gün kullanabilirsiniz. Bununla beraber önerilen günlük tüketim 5
gramı aşmayacak porsiyonlarda takviyenin alınması gerekir. Her gün kreatin
kullanacaksanız düzenli bir diyet ve antrenman programı uygulayarak maksimum
verim alabilirsiniz. Bu doğrultuda kreatin monohidrat içeren bir diyet
uygulayabilir ve belirli zamanlarda kreatin tozu alabilirsiniz. Eğer düzenli
spor yapıyorsanız mutlaka spor eğitmeninize danışarak sizin için ideal kreatin
dozunun ne olduğunu öğrenebilirsiniz. Yine diyet yapıyorsanız diyetisyene
başvurarak kreatini hangi aralıklarla kullanmanız gerektiğini anlayabilirsiniz.
Kreatin Ne Zaman Kullanılmalı?
Eğer düzenli spor antrenmanı yapıyorsanız
kreatini ne zaman kullanmanız gerektiğini de bilmelisiniz. Kreatinin ideal
kullanımı antrenman öncesidir. Yoğun antrenman yapanlar, antrenmana başlamadan
1 veya 2 saat önce kreatin tozu takviyesi alabilirler. Böylece düzenli
kullanımda çok daha verimli ve uzun süren bir antrenman deneyimi elde edilir.
Ayrıca takviye, antrenman sonrasında da alınabilir. Yine antrenmandan 1 ya da 2
saat sonra kreatin takviyesi tüketilebilir. Kreatin etkisi, düzenli kullanımda
kendini gösterir. Genel olarak ilk kullanımdan bir hafta sonra vücutta kendine
yer edinir ve etkileri görülmeye başlanır.
spor
salonunda kreatin tozu kullanan atletik biri
8 Maddede Kreatin Faydaları
Buraya kadar kreatin nedir, kreatin tozu ne
işe yarar sorularını cevapladık. Şimdi insan vücudu ve spor performansı
açısından kreatin yararlarını tek tek açıklayalım. İşte kreatinin hem spor
performansına hem de sağlığa ilişkin 8 faydası!
1.
Kas Kütlesini Artırır
Fitness ile ilgilenenlerin oldukça hoşuna
gidecek bir fayda ile başlıyoruz. Düzenli creatine kullanımı, kas gücü ve
kütlesinin artmasını destekler. Sürekli ağırlık antrenmanı yapıyorsanız
antrenman ile beraber kreatin de kas kütlesinin gelişimini hızlandırır. Genel
olarak ilk kullanımı takiben 1 veya 2 hafta içinde kreatin etkisini
deneyimlemek mümkündür. Bununla beraber kas kütlesini geliştirmenin başlıca
yolu, düzenli antrenmandır.
2.
İskelet Kasının Güçlenmesini
Sağlar
İskelet kasının % 95’inin creatine bileşeni
içerdiğini belirttik. Creatine, iskelette azalan mineral oranı ile birlikte
görülen iskelet kas hassasiyetlerini önleyici içeriktedir. Özellikle sarkopeni
gibi ileri yaşta görülebilecek bir soruna karşı düzenli creatine ve antrenman
rutini olumlu sonuçlar doğurur.
3.
Cildin Yaşlanmasını Geciktirir
Creatine içeren bir krem veya takviyenin cilt
kırışıklıklarını ve sarkmasını geciktirdiğine dair çalışmalar mevcuttur.
Kozmetikte de kullanılan creatine bileşeni, cilt hücrelerindeki enerji akışını
düzenler. İlerleyen yaşlarda ortaya çıkan kırışıklık ve sarkma riskine karşı
kozmetik ürünlerde creatine bileşininin kas dokusunu ve enerjisini düzenleyen
etkisine yer verilir.
4.
Antrenman Yorgunluğunu Azaltır
Düzenli spor yapanların temel isteklerinden
biri de spor yorgunluğunu gidermektir. Kreatinin temel işlevlerinden biri,
artan kas yorgunluğunu azaltmasıdır. ATP yenilenmesi sağlayan creatine, yoğun
antrenman sırasında ve sonrasında kasların yorulmasını önler. Ayrıca kas
onarımını da hızlandırarak olası sakatlık ve yaralanma riskini düşürür.
5.
Ağırlık Antrenmanlarının
Verimliliğini Artırır
Direnç egzersizleri ve ağırlık antrenmanı
yapanlar, bir sonraki antrenmanın da verimli geçmesini isterler. Düzenli
creatine tozu kullanımı da ATP yenilenmesi sağlar ve antrenman seviyesinin
yükselmesini destekler. Ayrıca antrenman yorgunluğunu da önleyerek bir sonraki
antrenmanın çok daha kaliteli olmasına etki eder.
Creatine kullanımının fazla bilinmeyen bir
diğer yararı ise beyin fonksiyonlarını güçlendirmesidir. Kreatin içeren besin
ve takviyeler, yaşa bağlı kas ve güç kaybını azaltmada rol oynar. Yaşa bağlı
ortaya çıkan nörolojik rahatsızlıklara karşı beyin aktivitelerinin verimli
çalışmasını destekler.
7.
Kan Şekerini Düşürür
Kreatin etkisine dair yapılan bazı çalışmalar,
diyabet riskine karşı kreatinin kan şekerini düşürdüğünü gösterir. Egzersiz,
diyet ve kreatin kullanımı, yüksek kan şekeri riskini azaltır. Bununla beraber
tek başına kreatin kullanımının doğrudan diyabet riskini önlediğini henüz
söyleyemeyiz.
8.
Genel Yorgunluk Hâlini Azaltır
Antrenman yorgunluğu ile beraber genel
bitkinlik ve yorgunluk için de kreatin tozu kullanılabilir. Özellikle
yorgunluğa bağlı baş dönmesi ve uykusuzluk gibi sorunlara karşı düzenli kreatin
kullanımına başvurabilirsiniz. Yine de kronikleşen yorgunluk belirtilerine
karşı ilgili birime başvurmak en doğrusu olacaktır.
Kreatin faydalarını tek tek ele aldığımıza
göre şimdi de olası yan etkiler konusuna geçiş yapalım.
Kreatin Yan Etkileri Var Mı?
Kreatinin yan etkileri, kişiden kişiye
değişir. Genellikle de sindirim ile ilgili yan etkiler ortaya çıkabilir.
Hazımsızlık, baş dönmesi, mide problemleri gibi hafif etkiler dışında böbrek ve
karaciğerde hasarlar meydana gelebilir. Bununla beraber organlarda meydana
gelebilecek yan etkiler, aşırı kreatin yüklenmesinden kaynaklıdır. Bundan
dolayı olası yan etkileri önlemek için kişiye özel önerilen creatine miktarını
aşmamak gerekir. Kreatinin saç dökülmesi yapıp yapmadığı da merak edilir.
Düzenli ve önerilen miktarlarda creatine kullanımının saç döktüğüne dair bir
yan etki saptanmamıştır.
Kreatin Hakkında Merak
Ettikleriniz
Kreatin tozu ne işe yarar sorusu eşliğinde
kreatine dair soru işaretlerini cevapladık. Bir de kreatin tozu kullanımına
dair merak ettiklerinize cevap verelim.
Kreatin tozu, kasların gelişimini
hızlandırırken enerji üretimini de artırır. Kaslarda enerji üretimini artırarak
fiziksel aktivitelerdeki performansı yükseltir. Bundan dolayı da antrenman
kalitesini yükseltmek isteyen sporcular tarafından kullanılır.
Kreatin Kaç Ayda Kas Yapar?
Fitness hedefi olanların merak ettiklerinden
biri de kreatinin ne zaman etki göstereceğidir. Öncelikle kreatinin düzenli
kullanılması şarttır. Yine düzenli ağırlık antrenmanı ve beslenmesi de
gereklidir. Bunları yerine getirdikten sonra ilk kreatin yüklenmesinin ardından
2 hafta içinde yavaş yavaş kreatin etkisini gözlemleyebilirsiniz.
Kreatin Takviyesi Vücutta Su
Tutar Mı?
Kreatin takviyesinin ilk kullanımda vücutta su
tuttuğuna dair yapılan bazı çalışmalar mevcuttur. Kreatin bileşeni, kan ile
taşınırken sodyuma bağlı bir taşıyıcıyla kasın içine girer. Taşıma işleminde,
suyun da sodyum ile birlikte kas içine alınır. Bundan dolayı da kreatinin hücre
içi su artışını meydana getirdiği belirtilir. Bununla beraber düzenli creatine
kullandıkça kas kütlesi artarken fazla su da idrar yoluyla vücuttan atılır.
Kreatinin başlıca kullanım amaçlarından biri
kas kütlesini artırmaktır. Tek başına kreatin alımının kilo verme veya almayı
doğrudan etkilediğini söylemek zordur. Bununla beraber kilo alma diyeti,
ağırlık antrenmanı ve düzenli kreatin takviyesi, kilo almayı destekler.
Piyasada pek çok spor supplementi üreten marka
ile karşılaşabilirsiniz. Kreatin tozu almayı düşünüyorsanız bu markaların
supplement içerik listesine göz atarak nihai kararı verebilirsiniz. Kreatin
almadan önce bütçe ile birlikte birtakım unsurlara da dikkat etmeniz gerekir.
Öncelikle vücut ağırlığı, kilo ve kişisel
sağlık sorunlarınızı gözden geçirmelisiniz. Kreatin her gün kullanılsa da
kullanım oranı ve sıklığı kişinin mevcut sağlık durumuna göre değişir. Kreatin
kullanmadan önce alacağınız takviyenin kullanım talimatını da mutlaka
okumalısınız. Yine kreatinin saf hâlini yani monohidrat bileşenini arıyorsanız
aroma içeren kreatinler yerine direkt kreatin monohidrata yönelmenizi öneririz.
Eğer tercihiniz bu yönde olacaksa MLA Protein kalitesinde üretilen saf Creatine
Monohidrat tozuna göz atabilirsiniz. Saf kreatin yerine aromalı
tercih edecekseniz ise çikolatalı, muzlu, kavunlu gibi aroma içeren takviyelere
yönelebilirsiniz.
Sizinle kreatin
tozu ne işe yarar, kreatin faydaları ve yan etkilerini paylaştık. Kreatin
ile beraber diğer takviyeleri de incelediğimiz blog
sayfamıza göz atarak merak ettiklerinize yanıt alabilirsiniz. Diğer supplement
ürünlerimiz için de MLA
Protein ana sayfasına göz atabilir, online sipariş
oluşturabilirsiniz.